Zainicjowany w 1992 r. przez Komisję Europejską program LIFE (Instrument finansowy na rzecz środowiska) jest jednym z najważniejszych punktów polityki ochrony środowiska Unii Europejskiej. Program LIFE wnosi wkład w realizację, rozwijanie i doskonalenie wspólnotowej polityki i prawodawstwa w zakresie ochrony środowiska oraz we włączanie kwestii ochrony środowiska do innych polityk UE.
W ramach programu wspierane jest opracowanie nowych rozwiązań dla problemów
środowiska naturalnego, w obliczu których stoi UE, oraz podejmowanie wysiłków zmierzających do
realizacji polityki Wspólnoty określonej w szóstym wspólnotowym programie działań w zakresie
środowiska naturalnego.
Obecnie realizowany etap programu nosi nazwę „LIFE III”. W fazie początkowej, realizowanej w latach
2000-2004, budżet programu wynosił 640 mln EUR. Program LIFE III przedłużono do 2006 r., a jego
budżet powiększono o 317 mln EUR. Z projektów LIFE korzystają małe i średnie przedsiębiorstwa,
władze krajowe i lokalne, organizacje pozarządowe, instytucje badawcze oraz organy międzyrządowe.
Program składa się z trzech podprogramów: LIFE-Środowisko, LIFE-Przyroda i LIFE-Kraje trzecie, z
których każdy poświęcony jest jasno określonym zagadnieniom.
W ramach LIFE-Środowisko współfinansowane są innowacyjne projekty demonstracyjne w zakresie ochrony środowiska realizowane w Unii Europejskiej oraz w krajach kandydujących do przystąpienia.
Celem programu jest zmniejszenie dystansu pomiędzy wynikami badań naukowych a ich zastosowaniem na szeroką skalę. Nacisk kładziony jest na rozpowszechnianie wyników. Do finansowania kwalifikuje się pięć obszarów: zagospodarowanie terenów i planowanie przestrzenne, gospodarka wodna, zmniejszenie wypływu działalności gospodarczej na środowisko, gospodarka odpadami oraz zmniejszenie wpływu produktów na środowisko poprzez zintegrowaną politykę produktu.
